سالن پاييني حسينيه ارشاد تقريبا پر شده بود. از محمد علي عمويي چپ چپ چپ گرفته كه ۳۷ سال از عمرش را در زندانهاي پيش و پس از انقلاب گذراند تا احمد قابل مجتهد.
از ملي مذهبي ها گرفته تا منصور اوصان لو و يوسفي اشكوري. خلاصه جمعي از زندانيان با سابقه!! يكجا جمع بودند و خوبي جمع به تنوع عقيدتي آنها بود.
يكي ديگر از نكات جالب، تفاوت نگاه علمي و نگاه مذهبي در تحليل وضعيت كلي زندان بود. دكتر آخوندي كه از استادان بنام حقوق است،در سخنراني اش بي آنكه اشاره اي مستقيم كند به مخالفت با مجازاتهايي مثل اعدام،زندان را جزء پيشرفته ترين دستاوردهاي بشري براي تنبيه مجرمان ذكر كرد و دائم تاكيد مي كرد كه مجازاتي بهتر و بالاتر از زندان نيست به شرطي كه شرايط انساني در آن رعايت شود. ايشان علت بسياري از نارضايتي ها را فراهم نبودن اين شرايط مي دانست وگرنه كدام آدم عاقل و بالغ است كه زندان عادلانه را براي مجرمي كه حق را زير پا گذاشته نخواهد.
اما طرف ديگر ماجرا آقاي احمد قابل بود كه به استناد دوران پيامبر و خلفاي راشدين، زندان را در حكومت اسلامي چيز بعيدي مي دانست. ايشان بحث تفاوتهاي حبس و زندان را مطرح كرد كه در زمان صدر اسلام بيشتر حبس مورد نظر بوده و اگر كسي در خانه هم تحت مراقبت قرار مي گرفت به آن حبس مي گفتند و حبس در روايات به اين معني نيستكه كسي را در چارديواري محبوس كنند و ...
خلاصه حرف آقاي قابل برخلاف دكتر آخوندي رد زندان در حكومت اسلامي بود. متاسفانه جلسه پرسش و پاسخي نيود تا از ايشان بپرسم كه آيا با وجود پيشرفت علم بشري از جمله در رشته اي مثل حقوق قضايي آيا بايد براي اموري كه منشا اجتماعي دارند، و آزمون و خطاي آن جلوي چشم ماست، به رفتارهاي اجتماعي صدر اسلام مراجعه كنيم؟ و به دنبال تفسير و تحليل چيزي باشيم كه توان دسترسي به اصل آن را نداريم زيرا در گذشته رخ داده و به هر حال دانش ما از آن بسته به نقل ها و روايتهاست و .... خيلي چيزهاي ديگر. حيف كه وقت براي پرسيدن پيش نيامد. اما نكته جناب قابل تاكيد بر نفي زندان بود ولي ندانستم آيا كه اين نفي زندان ربطي هم به مجازات جايگزين آن دارد يا نه؟ مثلا بهتر است طرف اعدام شود تااينكه زندان بماند؟ در ضمن ايشان نگفت به جز روايات و فقه رايج نظر شخصي شان به عنوان كسي كه هم دانش فقهي دارد و هم تجربه زنداني شدن و هم تجربه دمخور بودن با انواع زندانيان، درباره زندان چيست؟ آيا آن را نفي مي كنند و مثلا اعدام و سنگسار را مجاز مي دانند؟
يكي از سخنرانان خوب مراسم سعيد مدني بود كه اطلاعات بسيار مفيدي درباره آمار زندانيان داد. فقط يك لحظه روي اين رقم تامل كنيد: ظرفيت زندانهاي كشور ما بين ۵۰ تا ۶۰ هزار نفر است (دركل كشور) در حالي كه الان سه برابر اين تعداد زنداني داريم. اتاقها، سالنها، حياط، فضاهاي بهداشتي ، و مهمتر از همه تختخوابهايي را تصور كنيد كه در ان فضاي بسته، سه برابر ظرفيتشان !!! پذيرش دارند. و دوباره از خودتان بپرسيد كه اينها چطور مي خوابند؟! يك سوال ساده است ديگر. سوال ساده اي كه جوابش به اين سادگي ها نيست...
محمدعلي عمويي كه با تشويق مدت دار حاضران پشت تريبون رفت از خاطرات ۳۷ ساله زندانش گفت.و بسيار تلخ گفت. از سه سال انفرادي. سه سال تنها ديدن يك نفر؛ زندان بان!!! خيلي تجربه غريبي است.۳۷ سال؟!!! اما همچنان شانه راست و سر بالا و بسيار موقر و محكم!
اما يكي از قسمتهاي غير جالب سخنراني آقاي اكرمي وزير آموزش و پرورش دولت موقت بود. كه به نظرم با توجه به موضوع جلسه اگر از تجربه هاي شخصي اش در زندان مي گفت و نتايجي مي گرفت بهتر بود اما صحبت از نهج البلاغه؟ اينجا جاش نبود!
پيوست: يادم رفت بگم كه سمينار رو انجمن دفاع از حقوق زندانيان برگزار كرده بود. به هر حال دستشون درد نكنه.
پيوست دو: چون متن رو از حفظ نوشتم يادم رفت اين ها رو بهش اضافه كنم: در همه سالهاي بعد از انقلاب آمار زندانيان افزايش يافته به جز سال ۱۳۶۸!!!!!!!
